قانون هیات منصفه
ماده 1 ـ رسیدگی به جرم های سیاسی و مطبوعاتی در دیوانجنایی و با حضور هیات منصفه بهعمل خواهدآمد.
ماده 2 ـ جرمیکه بهوسیله کتاب یا مطبوعات مرتب الانتشار واقع شود جرم مطبوعاتی است.
تبصره ـ مقصود از مطبوعات مرتب الانتشار جریده یا مجله یا مطبوع دیگری است که بنای آن منتشر شدن در ایام و اوقات معینهباشد از قبیل روزنامه یا مجله و امثال آن.
ماده 3 ـ جرمهای ذیل جرم مطبوعاتی نبوده و محاکم آن بدونحضور هیات منصفه بهعمل خواهدآمد:
1 ـ جرمهایی که بهوسیله بیانیه یا هر قسم مطبوعات دیگر کهبه نحو مرتب منتشر نمیشود، به استثنای کتاب وقوع یابد.
2 ـ جرم هایی که بهوسیله انتشار اعلان به عمل آید ولو اینکهاعلان در جریده یا مجله یا سایر مطبوعات مرتب الانتشار منتشرگردد.
3 ـ توهین به پادشاه مملکت
4 ـ توهین به روسای ممالک خارجه یا نمایندگان سیاسی آنها در ایران
5 ـ اسناد توهینآمیز یا افترا به فردی از نمایندگان ملت یا وزرا و معاونین آنها یا روسا و مستخدمین دربار سلطنتی نسبت به فردی از مأمورین دولتی یا ادارات، مجلس یا مامورین بلدی و یا نسبتبهاعضای انجمنهای بلدی و یا اعضا منصفه و یا اعضا اطاق تجارت و یا اعضا انجمنهای نظارت انتخابات و یا هیاتی از اشخاص فوق الذکر مشروط بر اینکه آن اسناد یا افترا به مقام یا شغل اشخاص مذکور ارتباطی نداشتهباشد.
6 ـ اسناد توهین آمیز یا افترا نسبت به افراد.
7 ـ فحش و ناسزا نسبت به هرکس که باشد.
ماده 4 ـ اعضا هیات منصفه باید دارای شرایط ذیل باشند:
1 ـ تابعیت ایران
2 ـ خط و سواد فارسی باندازه کافی
3 ـ معروفیت و سکونت در محلی که هیات منصفه باید در آنجا تشکیل شود.
4 ـ لااقل سی سال سن
5 ـ عدماستخدامدولتی یا بلدی با عدم استخدام در ادارات مجلس
6 ـ عدم محکوم بجنحه و جنایت
ماده 5 ـ در نیمه اول بهمن ماه هر سال وزیر عدلیه عده اشخاصی را که در مقر هر محکمه استیناف برای عضویت هیات منصفه در ظرف سال بعد لازم است معین و اعلان مینماید عدهمزبور از پنجاه نفر کمتر نخواهدبود.
ماده 6 ـ اعضا هیات منصفه به طریق ذیل معین میشوند.
در مقر هر محکمه استیناف حاکم محل و رئیس استیناف و رئیس محکمه بدایت و رییس انجمن بلدی و رییس اطاق تجارت درنقاطی که اطاق تجارت تشکیل شدهباشد عده را که برای عضویتهیات منصفه در طرف سال لازماست و وزیر عدلیه مطابق ماده فوق معین نموده در اسفند ماه هر سال از میان اشخاصی که دارای شرایط مقرره در این قانون میباشند برای سال بعد معین میکنند.
در هر موقعی که تشکیل هیات منصفه لازم باشد محکمه استیناف در جلسه علنی و با حضور مدعی العموم استیناف پنج نفررا به سمت عضو اصلی و پنج نفر را بهسمت عضویت علی البدل ازمیان اشخاصی که به طریق فوق معین شدهاند بهحکم قرعه انتخابمیکند تا در حین رسیدگی بهجرمی که هیات منصفه در مورد آن تشکیل میشود حضور داشتهباشد.
ماده 7 ـ اعضا هیات منصفه باید مادام که اعلان ختم محاکمه نشدهاست در تمام مدت جلسه محکمه حضور داشتهباشند و اگر یک یا چند نفر از اعضا اصلی هیات منصفه حاضر نباشند یک یا چند نفر از اعضا علی البدل به حکم قرعه قایممقام آنها میشوند.
ماده 8 ـ پس از اعلام رای محکمه در صورتی که دایر بهمجازاتمتهم باشد هیات منصفه بلافاصله به اطاق مشاوره رفته و عقیدهخود را اگر مبنی بر عدم تقصیر یا بر وجود موجبات تخفیف باشد باذکر دلایل کتبا اظهار خواهند نمود.
ماده 9 ـ اظهار عقیده هیات منصفه بر بی تقصیری متهم موجباعاده محاکمه است مگر اینکه آخرین هیات منصفه که اظهار عقیده کرده متهم را بیتقصیر ندانسته باشد.
در مورد فوق اعاده محاکمه به تقاضای وزیر عدلیه بهعملخواهد آمد و وزیر عدلیه مکلف آن تقاضا است.
ماده 10 ـ هر گاه هیات منصفه موجباتی برای تخفیف مجازاتذکر کردهباشد وزیر عدلیه در صورت قطعیت حکم محکومیتمطابق قانون استدعای تخفیف خواهدکرد، مگر اینکه آخرین هیات منصفه که اظهار عقیده کرده قایل بهوجود موجبات تخفیف نشدهباشد.
ماده 11 ـ محاکمه وزرا راجع به تقصیرات سیاسی در محکمه منصفه که بهطریق ذیل تشکیل میشود به عمل خواهدآمد.
هیات منصفه دیوان تمیز عده را مساوی یا عده خود با حضور مدعی العموم کل از میان اشخاصی که بهطریق مذکور در قسمت اولماده 6 این قانون تعیین شدهاند بهحکم قرعه برای عضویت اصلی هیات منصفه و بههمان عده از اشخاص برای عضویت علی البدلمعین خواهدکرد.
محکمه منصفه از هیات عمومی دیوان تمیز وعده مساوی یا آناز اعضا هیات منصفه تشکیل شده و مطابق مقررات اصول محاکمات جزایی رسیدگی مینماید پس از اعلان ختم محاکمهبلافاصله مشاوره نموده، رای خود را دایر به تبریه یا مجرمیت متهمو تشخیص جرم خواهد داد ولی صدور حکم فقط با هیات عمومیدیوان عالی تمیز خواهدبود.
در صورت تساوی آرا رای بر له متهم به منزله رای اکثریت بودهو حکم بر طبق آن صادر میشود. حکم محکمه منصفه قطعی است.
ماده 12 ـ کسیکه به سمت عضویت اصلی یا علی البدل هیاتمنصفه معین گردید نمیتواند بدون عذر موجه از قبول آن استنکافنموده و یا بهتکلیف مقرر در ماده 7 راجع بهحضور در تمام مدتجلسه محاکمه عمل نکند.
متخلف بهحکم محکمه حاکمه به تادیه یک الی 5 تومان محکوم خواهدشد. این حکم را محکمه رأسا و یا به تقاضای مدعی العموم صادر میکند تشخیص موجه یا غیرموجه بودن عذر با محکمه حاکمه است.
ماده 13 ـ برای سال 1310 وزیر عدلیه وظیفه مقرره در ماده 5را تا نیمه خرداد ماه و اشخاص مذکور در ماده 6 وظیفه مقرره در آن ماده را در ظرف تیر ماه انجام خواهندداد.
ماده 14 ـ ماده 9 و 10 قانون محاکمه وزرا و هیات منصفهمصوب 16 تیر ماه 1307 و تبصرههای آن دو ماده فسخ و این قانون از دهم خرداد ماه 1310 بهموقع اجرا گذارده میشود.
نظر بهماده 5 و ماده 13 قانون هیات منصفه
مصوب 29 اردیبهشت 18/3/1310
مقرر میدارد:
ماده 1 ـ عده اشخاصی که در سال 1310 برای عضویت هیات منصفه لازم است بهطریق ذیل معین میگردد:
1 ـ برای ناصری ـ همدان ـ اصفهان ـ هر یک پنجاه نفر
2 ـ برای مشهد ـ شیراز ـ کرمان هر یک 75 نفر
3 ـ برای تبریز و طهران 100 نفر
ماده 2 ـ رییس استیناف هر یک از نقاط مذکور فوق باید درظرف پنج روز اول تیرماه 310 برای انجام وظیفه که بهموجب ماده شش قانون هیات منصفه مصوب 29 اردیبهشت 1310 بهعهده او میباشد اقدام نموده به اشخاص و یا مقامات مربوطه اطلاع دهد تا کسانیکه موافق قانون مزبور واجد شرایط عضویت هیات منصفه میباشد و به عده که فوقا برای مقر استیناف معین شده است قبل از آخر هر ماه معین کنند و اسامی آنها اعلان گردد.
داور ـ مهر وزارت عدلیه اعظم
ماده 2 ـ جرمیکه بهوسیله کتاب یا مطبوعات مرتب الانتشار واقع شود جرم مطبوعاتی است.
تبصره ـ مقصود از مطبوعات مرتب الانتشار جریده یا مجله یا مطبوع دیگری است که بنای آن منتشر شدن در ایام و اوقات معینهباشد از قبیل روزنامه یا مجله و امثال آن.
ماده 3 ـ جرمهای ذیل جرم مطبوعاتی نبوده و محاکم آن بدونحضور هیات منصفه بهعمل خواهدآمد:
1 ـ جرمهایی که بهوسیله بیانیه یا هر قسم مطبوعات دیگر کهبه نحو مرتب منتشر نمیشود، به استثنای کتاب وقوع یابد.
2 ـ جرم هایی که بهوسیله انتشار اعلان به عمل آید ولو اینکهاعلان در جریده یا مجله یا سایر مطبوعات مرتب الانتشار منتشرگردد.
3 ـ توهین به پادشاه مملکت
4 ـ توهین به روسای ممالک خارجه یا نمایندگان سیاسی آنها در ایران
5 ـ اسناد توهینآمیز یا افترا به فردی از نمایندگان ملت یا وزرا و معاونین آنها یا روسا و مستخدمین دربار سلطنتی نسبت به فردی از مأمورین دولتی یا ادارات، مجلس یا مامورین بلدی و یا نسبتبهاعضای انجمنهای بلدی و یا اعضا منصفه و یا اعضا اطاق تجارت و یا اعضا انجمنهای نظارت انتخابات و یا هیاتی از اشخاص فوق الذکر مشروط بر اینکه آن اسناد یا افترا به مقام یا شغل اشخاص مذکور ارتباطی نداشتهباشد.
6 ـ اسناد توهین آمیز یا افترا نسبت به افراد.
7 ـ فحش و ناسزا نسبت به هرکس که باشد.
ماده 4 ـ اعضا هیات منصفه باید دارای شرایط ذیل باشند:
1 ـ تابعیت ایران
2 ـ خط و سواد فارسی باندازه کافی
3 ـ معروفیت و سکونت در محلی که هیات منصفه باید در آنجا تشکیل شود.
4 ـ لااقل سی سال سن
5 ـ عدماستخدامدولتی یا بلدی با عدم استخدام در ادارات مجلس
6 ـ عدم محکوم بجنحه و جنایت
ماده 5 ـ در نیمه اول بهمن ماه هر سال وزیر عدلیه عده اشخاصی را که در مقر هر محکمه استیناف برای عضویت هیات منصفه در ظرف سال بعد لازم است معین و اعلان مینماید عدهمزبور از پنجاه نفر کمتر نخواهدبود.
ماده 6 ـ اعضا هیات منصفه به طریق ذیل معین میشوند.
در مقر هر محکمه استیناف حاکم محل و رئیس استیناف و رئیس محکمه بدایت و رییس انجمن بلدی و رییس اطاق تجارت درنقاطی که اطاق تجارت تشکیل شدهباشد عده را که برای عضویتهیات منصفه در طرف سال لازماست و وزیر عدلیه مطابق ماده فوق معین نموده در اسفند ماه هر سال از میان اشخاصی که دارای شرایط مقرره در این قانون میباشند برای سال بعد معین میکنند.
در هر موقعی که تشکیل هیات منصفه لازم باشد محکمه استیناف در جلسه علنی و با حضور مدعی العموم استیناف پنج نفررا به سمت عضو اصلی و پنج نفر را بهسمت عضویت علی البدل ازمیان اشخاصی که به طریق فوق معین شدهاند بهحکم قرعه انتخابمیکند تا در حین رسیدگی بهجرمی که هیات منصفه در مورد آن تشکیل میشود حضور داشتهباشد.
ماده 7 ـ اعضا هیات منصفه باید مادام که اعلان ختم محاکمه نشدهاست در تمام مدت جلسه محکمه حضور داشتهباشند و اگر یک یا چند نفر از اعضا اصلی هیات منصفه حاضر نباشند یک یا چند نفر از اعضا علی البدل به حکم قرعه قایممقام آنها میشوند.
ماده 8 ـ پس از اعلام رای محکمه در صورتی که دایر بهمجازاتمتهم باشد هیات منصفه بلافاصله به اطاق مشاوره رفته و عقیدهخود را اگر مبنی بر عدم تقصیر یا بر وجود موجبات تخفیف باشد باذکر دلایل کتبا اظهار خواهند نمود.
ماده 9 ـ اظهار عقیده هیات منصفه بر بی تقصیری متهم موجباعاده محاکمه است مگر اینکه آخرین هیات منصفه که اظهار عقیده کرده متهم را بیتقصیر ندانسته باشد.
در مورد فوق اعاده محاکمه به تقاضای وزیر عدلیه بهعملخواهد آمد و وزیر عدلیه مکلف آن تقاضا است.
ماده 10 ـ هر گاه هیات منصفه موجباتی برای تخفیف مجازاتذکر کردهباشد وزیر عدلیه در صورت قطعیت حکم محکومیتمطابق قانون استدعای تخفیف خواهدکرد، مگر اینکه آخرین هیات منصفه که اظهار عقیده کرده قایل بهوجود موجبات تخفیف نشدهباشد.
ماده 11 ـ محاکمه وزرا راجع به تقصیرات سیاسی در محکمه منصفه که بهطریق ذیل تشکیل میشود به عمل خواهدآمد.
هیات منصفه دیوان تمیز عده را مساوی یا عده خود با حضور مدعی العموم کل از میان اشخاصی که بهطریق مذکور در قسمت اولماده 6 این قانون تعیین شدهاند بهحکم قرعه برای عضویت اصلی هیات منصفه و بههمان عده از اشخاص برای عضویت علی البدلمعین خواهدکرد.
محکمه منصفه از هیات عمومی دیوان تمیز وعده مساوی یا آناز اعضا هیات منصفه تشکیل شده و مطابق مقررات اصول محاکمات جزایی رسیدگی مینماید پس از اعلان ختم محاکمهبلافاصله مشاوره نموده، رای خود را دایر به تبریه یا مجرمیت متهمو تشخیص جرم خواهد داد ولی صدور حکم فقط با هیات عمومیدیوان عالی تمیز خواهدبود.
در صورت تساوی آرا رای بر له متهم به منزله رای اکثریت بودهو حکم بر طبق آن صادر میشود. حکم محکمه منصفه قطعی است.
ماده 12 ـ کسیکه به سمت عضویت اصلی یا علی البدل هیاتمنصفه معین گردید نمیتواند بدون عذر موجه از قبول آن استنکافنموده و یا بهتکلیف مقرر در ماده 7 راجع بهحضور در تمام مدتجلسه محاکمه عمل نکند.
متخلف بهحکم محکمه حاکمه به تادیه یک الی 5 تومان محکوم خواهدشد. این حکم را محکمه رأسا و یا به تقاضای مدعی العموم صادر میکند تشخیص موجه یا غیرموجه بودن عذر با محکمه حاکمه است.
ماده 13 ـ برای سال 1310 وزیر عدلیه وظیفه مقرره در ماده 5را تا نیمه خرداد ماه و اشخاص مذکور در ماده 6 وظیفه مقرره در آن ماده را در ظرف تیر ماه انجام خواهندداد.
ماده 14 ـ ماده 9 و 10 قانون محاکمه وزرا و هیات منصفهمصوب 16 تیر ماه 1307 و تبصرههای آن دو ماده فسخ و این قانون از دهم خرداد ماه 1310 بهموقع اجرا گذارده میشود.
نظر بهماده 5 و ماده 13 قانون هیات منصفه
مصوب 29 اردیبهشت 18/3/1310
مقرر میدارد:
ماده 1 ـ عده اشخاصی که در سال 1310 برای عضویت هیات منصفه لازم است بهطریق ذیل معین میگردد:
1 ـ برای ناصری ـ همدان ـ اصفهان ـ هر یک پنجاه نفر
2 ـ برای مشهد ـ شیراز ـ کرمان هر یک 75 نفر
3 ـ برای تبریز و طهران 100 نفر
ماده 2 ـ رییس استیناف هر یک از نقاط مذکور فوق باید درظرف پنج روز اول تیرماه 310 برای انجام وظیفه که بهموجب ماده شش قانون هیات منصفه مصوب 29 اردیبهشت 1310 بهعهده او میباشد اقدام نموده به اشخاص و یا مقامات مربوطه اطلاع دهد تا کسانیکه موافق قانون مزبور واجد شرایط عضویت هیات منصفه میباشد و به عده که فوقا برای مقر استیناف معین شده است قبل از آخر هر ماه معین کنند و اسامی آنها اعلان گردد.
داور ـ مهر وزارت عدلیه اعظم
+ نوشته شده در جمعه سی ام تیر ۱۳۹۱ ساعت ۳:۵۴ ب.ظ توسط محمد جواد (مدیریت)
|